Aktywność i kluczowe efekty prac ZPP

fotolia.pl

Związek Powiatów Polskich, jako jedna z najbardziej powszechnych ogólnopolskich organizacji zrzeszających jednostki samorządu terytorialnego, od początku swojego istnienia, stawia sobie za cel wspieranie idei samorządu terytorialnego, integrowanie i obronę wspólnych interesów powiatów i miast na prawach powiatu, a także kształtowanie wspólnej polityki. Związek nie zapomina także o konieczności stałego wspierania inicjatyw na rzecz rozwoju i promocji powiatów, wspierania wymiany doświadczeń, czy upowszechniania modelowych rozwiązań w zakresie rozwoju i zarządzania w powiatach.

 


Siła Związku Powiatów Polskich drzemie głównie w mocnym mandacie
jaki dają mu powiaty i miasta na prawach powiatu – Członkowie Związku.

Dzięki temu wsparciu Związek ma możliwość odważnego reprezentowania powiatowego środowiska samorządowego.
 

 

Realizację swoich założeń Związek Powiatów Polskich prowadzi przy wykorzystaniu swoich statutowych organów oraz biura.

W 2017 roku podczas dwóch Zgromadzeń Ogólnych ZPP (najwyższej władzy w Związku) przyjęto 13 kluczowych stanowisk w sprawach najbardziej dotykających polski samorząd szczebla powiatowego. Były to stanowiska w sprawie:

  • roli samorządu terytorialnego w państwie,
  • dochodów JST,
  • funkcjonowania publicznych służb zatrudnienia,
  • publicznego transportu zbiorowego,
  • roli powiatów w realizacji Strategii na Rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju,
  • systemu ochrony zdrowia,
  • XX-lecia Konstytucji RP,
  • finansowania ze środków Funduszu Pracy,
  • opieki pielęgniarskiej w domach pomocy społecznej,
  • roli powiatów w zapewnieniu bezpieczeństwa obywateli,
  • możliwości realizacji zadania w zakresie orzekania o niepełnosprawności,
  • roli samorządów powiatowych w systemie oświaty,
  • przyjęcia Karty Samorządności.

Aktywność Związku, poza płaszczyzną corocznego zjazdu, przejawia się także w jego regionalnych strukturach, tj. funkcjonujących w każdym województwie – Konwencie Powiatów. To te ciała, niejednokrotnie stanowią spiritus movens decyzji podejmowanych przez Zarząd, a w konsekwencji działań wykonywanych przez biuro Związku.

Warto w tym miejscu podkreślić, że w 2017 roku, w skali kraju, sumarycznie odbyło się blisko siedemdziesiąt posiedzeń Konwentów Powiatów poszczególnych województw. Podczas, których poruszono łącznie ponad 250 spraw oraz przyjęto ponad 50 stanowisk. Ponadto przewodniczący Konwentów z poszczególnych województw skierowali do biura ZPP ponad 80 pism.

Głównym organem analizującym i podejmującym decyzję w Związku jest jego Zarząd. W 2017 r. odbyło się 12 posiedzeń tego organu. Członkowie Zarządu rozpatrzyli blisko 200 zagadnień, podjęli 22 uchwały i przyjęli 4 stanowiska. Były to stanowiska w sprawie:

  • systemu zarządzania kryzysowego,
  • organów nadzoru budowlanego,
  • zwiększenia środków finansowych na Program rozwoju gminnej i powiatowej infrastruktury drogowej na lata 2016-2019,
  • projektu ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Organem z jednej strony – zgodnie ze statutem – kontrolnym, ale z drugiej wspierającym, z głosem doradczym dla Zarządu ZPP jest Komisja Rewizyjna. W ubiegłym roku Komisja ta spotkała się dwa razy. Należy jednak podkreślić, że członkowie Komisji brali aktywny udział we wszystkich posiedzeniach Zarządu ZPP.

Również przewodniczący Konwentów Powiatów z poszczególnych województw czynnie uczestniczyli w spotkaniach Zarządu Związku.

Przypominając, jednym z efektów prac organów Związku są przyjmowane stanowiska. Wystąpienia te są analizowane i przedkładane odpowiednim organom centralnym, a ich przekaz niejednokrotnie jest dodatkowo artykułowany przed przedstawicieli ZPP w ramach różnych spotkań.

Działalność Związku Powiatów Polskich opiera się głównie na aktywności biura ZPP. To pracownicy i eksperci zatrudnieni w Związku, w ramach swoich codziennych działań, realizują zadania wskazane przez organy ZPP i wynikające z celów i zadań stawianych przed Związkiem.

Praca ta polega głównie na prowadzeniu analiz aktów prawnych poddawanych konsultacjom publicznym. W tym miejscu należy wskazać, że w 2017 r. prawnicy ZPP przeanalizowali 791 akty prawne, z czego do 82 przygotowali szczegółową opinię prawną. Niejednokrotnie przygotowanie tych opinii poprzedzało przeprowadzenie prac badawczych.

Główna aktywność ZPP odbywa się na płaszczyźnie współpracy pomiędzy organami państwa, a jednostkami samorządu terytorialnego szczebla powiatowego. Walka o interes powiatów i miast na prawach powiatu realizowana jest tu głównie poprzez właściwe reprezentowanie głosu środowiska samorządu powiatowego. Realizacją tego zadania zajmują się zarówno eksperci biura Związku, jak i przedstawiciele ZPP wskazani przez organy Związku.

Główny sposób działań odbywa się poprzez artykułowanie stanowisk środowiska samorządowego na płaszczyźnie Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego (oraz jej zespołów tematycznych), komisji sejmowych i senackich, czy też innych ciał, jak np. komitetów monitorujących, sterujących, etc.

W tym miejscu warto więc wskazać, że w 2017 roku, przedstawiciele i eksperci biura Związku wzięli udział już w kilkuset różnego rodzaju spotkaniach, na których poruszano problematykę funkcjonowania samorządów powiatowych.

Działalność reprezentantów Związku wykracza także poza granice naszego kraju. Delegaci ZPP pracują w ramach struktur unijnych, w tym głównie odbywa się to w: Komitecie Regionów Unii Europejskiej, Kongresie Władz Lokalnych i Regionalnych Europy, Radzie Gmin i Regionów Europy, a także Europejskiej Konfederacji Władz Lokalnych Szczebla Pośredniego. Delegaci ZPP do ww. organów pilnują, aby prawodawstwo unijne uwzględniało głos środowiska samorządowego, w tym ten dotyczący działalności szczebla samorządu powiatowego.

 


  Zaangażowanie organów i biura Związku przekłada się na konkretne wymierne efekty.

  Wśród wybranych efektów prac ZPP w 2017 roku warto wskazać na:

  • Dzięki interwencji, m.in. ZPP 12 lipca 2017 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej – na podstawie art. 122 ust. 5 Konstytucji – odmówił podpisania ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o zmianie ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych oraz niektórych innych ustaw i przekazał ją Sejmowi do ponownego rozpatrzenia.
  • W wyniku zaangażowania się ZPP ponownie w 2017 roku w ramach podziału rezerwy subwencji ogólnej część środków trafiła do powiatów prowadzących domy pomocy społecznej.
  • Dzięki ZPP udało się wprowadzić zmiany do kryteriów podziału 0,4 proc. rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2017:
    • po uwagach ZPP resort edukacji dopuścił możliwość przesyłania wniosków o dofinansowanie także w dotychczasowej formie, z uwagi na problemy jakie pojawiały się przy przesyłaniu wniosku przez platformę ePUAP (w pierwotnej wersji ministerstwo dopuściło przesyłania wniosków tylko przez platformę ePUAP);
    • uwzględniono uwagę ZPP dotyczącą terminów w II kryterium (pomoc w usuwaniu skutków zdarzeń losowych) – w związku z czym dokonano zmiany zgodnie z którą wnioski dotyczące zdarzeń które wystąpiły w miesiącach X-XII 2016 r. oraz w I i II 2017 r. były przyjmowane do 14 kwietnia 2017 r. (w pierwotnej wersji do 14 kwietnia miały być przyjmowane wnioski za cały I kwartał 2017 r.) a w przypadku pozostałych zdarzeń losowych w ciągu 40 dni od daty wystąpienia zdarzenia.
  • Dzięki zaangażowaniu ZPP wprowadzono rozwiązanie, zgodnie z którym wypłacanie części dotacji dla szkół, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, zostanie uzależnione od uzyskania przez ucznia tej szkoły świadectwa dojrzałości lub dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe.
  • W wyniku działań ZPP zmieniono wysokość wynagrodzenia osoby fizycznej zatrudnionej w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce oraz osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego, które to wynagrodzenie finansowane jest z dotacji przekazywanej przez JST.
  • W efekcie wniosków składanych przez ZPP wprowadzono gwarancje przeznaczania środków na kształcenie specjalne dla szkół i przedszkoli prowadzonych przez inne podmioty niż jednostki samorządu terytorialnego.
  • Na skutek interwencji ZPP wprowadzono rozwiązanie umożliwiające wgląd do dokumentacji kadrowej w toku przeprowadzanej kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji przez przedszkola, inne formy wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki w związku z kontrolą wykorzystania dotacji na wynagrodzenia pracowników.
  • Ministerstwo Edukacji Narodowej, po zgłoszonej przez ZPP uwadze, dotyczącej niejasności przepisów, opublikowało na swoich stronach internetowych stanowisko zgodnie z którym dopuszczalne jest włączanie uczniów z niepełnosprawnoś-ciami sprzężonymi do oddziałów specjalnych obejmujących innych uczniów – o ile tylko wszyscy uczniowie realizują taką samą podstawę programową kształcenia ogólnego.
  • W wyniku zgłaszanych przez Związek Powiatów Polskich postulatów w uchwalonej 27 października 2017 r., przez Sejm RP ustawie o finansowaniu zadań oświatowych dokonano zmian w ustawie – Karta Nauczyciela:
    • uchylono przepisy dotyczące następujących uprawnień socjalnych: prawa do lokalu mieszkalnego, prawa do osobistego użytkowania działki gruntu szkolnego, prawa do zajmowania mieszkań w budynkach szkolnych i użytkowanych przez szkołę;
    • nauczyciele zajmujący stanowiska kierownicze w szkole będą mogli korzystać z urlopu wypoczynkowego w ciągu całego roku w czasie ustalonym w planie urlopów, a nie wyłącznie w czasie ferii szkolnych;
    • o potrzebie udzielenia nauczycielowi urlopu dla poratowania zdrowia będzie orzekał lekarz medycyny pracy.
  • Na skutek interwencji ZPP, wiceminister edukacji Teresa Wargocka podczas posiedzenia Zespołu ds. Edukacji, Kultury i Sportu Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego zadeklarowała, że planowane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej zmiany w zakresie diagnozowania uczniów nie będą prowadziły do zmiany organu prowadzącego poradnie psychologiczno-pedagogiczne.
  • Na skutek uwag ZPP w projekcie rozporządzenia w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2018, wprowadzono następujące zmiany:
    • wprowadzono wagę na uczniów nauczanych indywidualnie (w tym również uczniów realizujących indywidualne roczne przygotowanie przedszkolne) nie posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.
      (Wartość wagi została zaproponowana w wysokości 1. Według wyliczeń wagą tą zostanie objętych 12 314 uczniów. Wagą została naliczona kwota 68 mln zł.).
    • zwiększono wartość wag na kształcenie zawodowe.
      (W związku ze zmianami w zakresie finansowania szkół dla dorosłych zdecydowano, że środki zaoszczędzone na tych zmianach zostaną zago-spodarowane na kształcenie zawodowe, tj. w technikach i szkołach branżo-wych. Zaproponowano zróżnicowanie środków z subwencji ze względu na koszt kształcenia w zawodach. Finansowanie szkół zawodowych [z wyłą-czeniem szkół policealnych] będzie następowało wg 4 wag. Na najtańsze zawody naliczona zostanie waga o wartości 0,23, na zawody o średnim koszcie kształcenia waga 0,29, na droższe zawody waga 0,35, a na najdroższe 0,4. Poziom finansowania nie został obniżony w stosunku do poziomu dotychczasowego i najniższa waga jest na poziomie funkcjonującej wcześniej wagi na kształcenie zawodowe. Ww. zmiany wag spowodują zwiększenie środków naliczanych na szkoły zawodowe o ok. 120 mln zł.).
    • przywrócono sposób liczenia wychowanków internatów i burs do wag P43 i P45 do zasad obowiązujących w latach poprzednich.
      (Wartość wag zostanie przywrócona do poziomu z roku 2017. Oznacza to, że do ww. wag zostaną naliczeni uczniowie wg stanu na dzień 30 września 2017 r. oraz wartość wag zostanie ustalona na następującym poziomie: waga P43 będzie miała wartość 1,5, a waga P45 wartość 3,64).
  • W wyniku zaangażowania m.in. ZPP dokonane zostały zmiany w ustawie okołobudżetowej gwarantujące na 2018 r. środki z Funduszu Pracy na wynagrodzenia pracowników Powiatowych Urzędów Pracy.
  • Dzięki interwencji m.in. ZPP w tym roku rolnicy mieli więcej czasu (o dwa tygodnie) na przygotowanie wniosków o dopłaty bezpośrednie z funduszy unijnych.
  • Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa pozytywnie odniosło się do zaproponowanych przez Związek zmian nie przekształcania z mocy prawa gruntów zabudowanych garażami lub nieruchomościami, na których urządzono miejsca postojowe ze względu, że nie służą one celom związanym z mieszkalnictwem. Dodatkowo zrezygnowano z obejmowania projektem zmian dotyczących odpłatności ponoszonych przez przedsiębiorców. Resort pozytywnie odniósł się również do potrzeby całościowej reformy.
  • Dzięki zaangażowaniu ZPP w prace nad ustawą o rejestracji jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 m projektodawcy uwzględnili propozycję Związku, aby 10 zł, które w pierwszej wersji projektu przeznaczone były na funkcjonowanie systemu elektronicznego, przeznaczyć dla starostw powiatowych na sfinansowanie zadań wykonywanych przez pracowników wykonujących zadania z zakresu powtórnej rejestracji.
  • Aktywność przedstawicieli ZPP doprowadziła do dokonania zmian w projekcie ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw. Projekt ten znosi górny limit przychodu, powyżej którego nie płaci się składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Pierwotnie projekt miał wejść w życie od 1 stycznia 2018 roku, a konsekwencją byłaby utrata dochodów samorządów na kwotę 500 mln złotych. Na chwilę obecną udało się przesunąć wejście w życie tej ustawy o rok.
  • Etc.

 

 

Dzięki zaangażowaniu ZPP każdego roku:

  • ratowane są budżety powiatów i miast na prawach powiatu przed ich destrukcją wynikającą z proponowanych zmian legislacyjnych,
  • negocjowane są nowe możliwości pozyskiwania dodatkowych środków finansowych.

 


Dzięki działalności ZPP statystyczny powiat/miasto zyskuje
od kilkuset tysięcy do kilku milionów złotych
dodatkowych środków finansowych.

 

 

Działalność Związku w 2017 roku oczywiście wykraczała poza płaszczyznę legislacyjną. Związek Powiatów Polskich czynnie angażuję się także w organizację i współorganizację różnego rodzaju konferencji, sympozjów, czy zjazdów.

Ponadto eksperci ZPP, jeżdżąc po całym kraju, prowadzą szereg bezpłatnych warsztatów i szkoleń dedykowanych pracownikom samorządowym (np. dotyczących szkół prowadzonych przez powiat w nowym systemie oświaty; ustawy o finansowaniu oświaty i zmian w ustawie Karta Nauczyciela; zmian w Kodeksie Postępowania Administracyjnego; petycji i dostępu do informacji publicznej; praktycznych aspektów pracy rzecznika praw pacjenta; zarządzania kryzysowego; realizacji zadań z zakresu ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; zarządzania oświatą; partnerstwa publiczno-prywatnego; drogownictwa i transportu; komunikacji miejskiej i pozamiejskiego transportu zbiorowego; zarządzania drogami; geodezji i kartografii oraz utrzymywania i udostępniania zasobu geodezyjnego). W 2017 r. było to sumarycznie 121 dni szkoleniowych. Udział w nich wzięło ponad 4 tysiące pracowników samorządowych.

Przygotowywane zostały także publikacje książkowe poświęcone problematyce samorządowej. Tematyka i autorzy poszczególnych wydawnictw to:

  • „Etyczne aspekty w pracy samorządowca” – Katarzyna Liszka-Michałka,
  • „Przekazywanie, likwidacja, przekształcanie szkół i placówek publicznych” – Katarzyna Liszka-Michałka,
  • „Profesjonalna obsługa rady" – Monika Małowiecka,
  • „Prawa pracownicze w samorządzie terytorialnym” – Sylwia Cyrankiewicz-Gortyńska,
  • „Samorządowiec z klasą. Kieszonkowy poradnik stylu i dobrych manier” – Dawid Kulpa,
  • „Biuletyn partnerstwa publiczno-prywatnego" nr 1, 2 i 3 - praca zbiorowa pod red. Bartosza Korbusa. Autorami byli: Paulina Brencz, Rafał Cieślak, Ryszard Grobelny, Grzegorz Kaczorowski, Marcin Maksymiuk, Joanna Michalak, Andrzej Panasiuk, Mariusz Strawiński, Krzysztof Szymański, Marcin Wawrzyniak, Anna Wiktorczyk-Nadolna, Magdalena Wojciechowska, Krzy-sztof Wojtczak, Magdalena Zabłocka, Beata Zalewska, Dawid Zalewski. Przy tworzeniu biuletynów współpracowali: Sylwia Cyrankiewicz-Gortyńska, Grzegorz Kubalski, Rafał Rudka oraz Bernadeta Skóbel.

Redaktorzy ZPP przygotowywali także artykuły prasowe – głównie o charakterze konsultacyjno-doradczym, które publikowane były w prowadzonym przez Związek portalu internetowym Dziennik Warto Wiedzieć (zlokalizowanym pod adresem  www.wartowiedziec.pl). Warto podkreślić, że w 2017 roku przygotowali oni ponad 4,1 tysiąca artykułów.

Istotnym elementem działalności ZPP są także realizowane projekty, na które Związek pozyskuje środki z innych źródeł niż składki członkowskie. Dzięki ich realizacji ZPP może w większym wymiarze wspierać samorządy, szczególnie powiatowe, w doskonaleniu profesjonalnego świadczenia usług publicznych.

Dzięki temu stale zwiększa się liczba powiatów i miast na prawach powiatu, które skutecznie i profesjonalnie świadczą usługi publiczne.

Reasumując należy podkreślić, że aktywność i efekty prac Związku są wynikiem wytężonej pracy jego organów i biura ZPP. Wzajemna dobra współpraca daje gwarancję rzetelnej pracy na rzecz samorządów członkowskich, wpływając na jej wymierne efekty.