Związek Powiatów Polskich skierował do współprzewodniczących Zespołu ds. Infrastruktury, Urbanistyki i Transportu Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego,  pismo wskazujące na lukę legislacyjną w art. 84 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organizacja wnosi o umieszczenie tej kwestii w porządku obrad najbliższego posiedzenia Zespołu.

Przedmiot sprawy

ZPP wskazuje na lukę legislacyjną ujawnioną w praktyce stosowania art. 84 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym przez starostów w sprawach o ponowne wydanie uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów.

Istota problemu

Pięcioletni okres karencji przewidziany w art. 84 ust. 4 p.r.d. stanowi sankcję administracyjną wobec diagnostów, którzy dopuścili się naruszeń określonych w art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. – tj. przeprowadzenia badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania lub wystawienia dokumentów niezgodnie ze stanem faktycznym. Sankcja ta zakłada, że przez pięć lat od dnia, w którym decyzja cofająca uprawnienia stała się ostateczna, diagnosta nie będzie mógł wykonywać zawodu.

ZPP wskazuje, że założenie to oparte jest na uproszczonym modelu, w którym diagnosta przyjmuje decyzję do wiadomości i oczekuje na upływ okresu karencji. W rzeczywistości jednak – jak wyjaśnia organizacja – system prawa administracyjnego i sądowoadministracyjnego oferuje narzędzie, które to założenie całkowicie niweczy.

Mechanizm obejścia sankcji

ZPP opisuje następujący schemat: starosta wydaje decyzję cofającą uprawnienia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymuje ją w mocy, w związku z czym decyzja uzyskuje walor ostateczności i od tego momentu biegnie pięcioletni termin karencji. Diagnosta wnosi następnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i jednocześnie składa wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

ZPP wskazuje, że sądy bardzo często uwzględniają takie wnioski, gdyż zagrożenie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci utraty możliwości zarobkowania jest standardową przesłanką w tego rodzaju sprawach. W efekcie diagnosta zachowuje uprawnienia przez cały czas trwania postępowania sądowoadministracyjnego, które nierzadko wynosi kilka lat. Zgodnie z art. 61 § 6 pkt 2 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji traci moc dopiero z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę.

Przykład praktyczny

ZPP ilustruje problem konkretnym przykładem: jeżeli decyzja o cofnięciu uprawnień stała się ostateczna w grudniu 2020 roku, diagnosta zaskarżył ją do sądu w lutym 2021 roku i uzyskał wstrzymanie wykonania, a postępowanie zakończyło się prawomocnym oddaleniem skargi w listopadzie 2025 roku – diagnosta przez niemal pięć lat faktycznie wykonywał zawód. Termin karencji z art. 84 ust. 4 p.r.d. upłynął praktycznie w tym samym momencie co utrata faktycznej możliwości wykonywania zawodu, a już w lutym 2026 roku diagnosta mógł złożyć wniosek o ponowne wydanie uprawnień. Skutkiem jest – w ocenie ZPP – brak jakiejkolwiek dolegliwości zawodowej: diagnosta przez cały okres karencji wykonywał zawód, a zaraz po jego upływie mógł ubiegać się o przywrócenie uprawnień.

Postulat i wniosek

ZPP ocenia, że obecne ukształtowanie art. 84 ust. 4 p.r.d. stanowi problem natury praktycznej wymagający wdrożenia stosownych rozwiązań legislacyjnych, gdyż przepis nie zapewnia faktycznej realizacji zamiaru ustawodawcy. Jako jeden z możliwych kierunków rozwiązania problemu organizacja wskazuje wprowadzenie zasady, zgodnie z którą do pięcioletniego okresu karencji nie wliczałoby się czasu, w którym wykonanie decyzji o cofnięciu uprawnień było wstrzymane na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
ZPP wnosi o przedstawienie przez Ministerstwo Infrastruktury stronie samorządowej stanowiska w tej kwestii, wskazania ewentualnych rozwiązań oraz działań, jakie resort zamierza podjąć w tym zakresie.