Związek Powiatów Polskich skierował do współprzewodniczących Zespołu ds. Infrastruktury, Urbanistyki i Transportu Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, pismo z wnioskiem o uwzględnienie w porządku obrad najbliższego posiedzenia Zespołu kwestii standaryzacji zadań zleconych z zakresu administracji rządowej wykonywanych przez starostów na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

Przedmiot wniosku

ZPP kieruje do strony rządowej pytanie, kiedy i w ramach której grupy zadań standaryzacją objęte zostaną zadania zlecone wynikające ze „specustawy drogowej”.

Opis problemu

ZPP wskazuje, że Ministerstwo Rozwoju i Technologii w piśmie z dnia 26 czerwca 2026 roku (znak: DN-I.750.61.2026), skierowanym do wszystkich Urzędów Wojewódzkich i dotyczącym uzgodnienia Katalogu zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez powiaty w obszarze gospodarki nieruchomościami na rok 2027, odmówiło uwzględnienia w Katalogu czynności związanych z ustalaniem odszkodowań w trybie specustawy drogowej. Resort wskazał, że czynności te nie wpisują się w obszar zadań standaryzowanych w ramach katalogu zadań z zakresu gospodarki nieruchomościami Skarbu Państwa, a odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami nie statuuje ich jako zadania z tego zakresu. W ślad za stanowiskiem resortu wojewodowie polecili starostom nieujmowanie tych czynności w przekazywanych katalogach i dokonanie korekt już przekazanych.

ZPP wskazuje, że stanowisko ministerstwa rozstrzyga wyłącznie o tym, do której grupy zadań standaryzowanych omawiane czynności nie należą, nie wskazując natomiast, w ramach której grupy i w jakim terminie zostaną one ustandaryzowane. W konsekwencjiczynności obejmujące wydawanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oraz prowadzenie postępowań odszkodowawczych dotyczących nieruchomości przejętych pod drogi powiatowe i gminne pozostają poza jakimkolwiek mechanizmem standaryzacji, a tym samym poza obiektywną wyceną nakładów pracy stanowiącą podstawę planowania dotacji celowych.

Argumentacja prawna

ZPP nie kwestionuje kwalifikacji omawianych czynności jako zadań zleconych z zakresu administracji rządowej. Organizacja wskazuje, że zgodnie z art. 11a ust. 1 specustawy drogowej decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych wydaje starosta wykonujący zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, a stosownie do art. 12 ust. 4a decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu. Art. 12 ust. 5 nakazuje natomiast do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania odpowiednie stosowanie przepisów o gospodarce nieruchomościami, co obejmuje cały reżim postępowania odszkodowawczego. O kwalifikacji zadania jako zleconego ustawowe określenie charakteru powierzonej kompetencji, a nie przedmiot własności nieruchomości.

Organizacja wskazuje ponadto, że stanowisko Ministerstwa pozostaje w sprzeczności z dotychczasową praktyką wojewodów, którzy corocznie zabezpieczali środki na sporządzanie operatów szacunkowych niezbędnych do prowadzenia tych postępowań, kwalifikując je tym samym jako zadania zlecone. ZPP wskazuje wreszcie, że z brzmienia art. 166 ust. 2 i art. 167 ust. 4 Konstytucji RP oraz przepisów ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego wynika obowiązek finansowania zadań zleconych z dotacji celowych budżetu państwa w wysokości zapewniającej ich realizację.

Wniosek

ZPP zwraca się o udzielenie przez stronę rządową na posiedzeniu Zespołu odpowiedzi na pytanie o termin i grupę standaryzacji omawianych zadań, a także o zapewnienie udziału w posiedzeniu przedstawicieli Ministerstwa Rozwoju i Technologii.

Z występieniem ZPP można zapoznać się TUTAJ.