Związek Powiatów Polskich skierował do współprzewodniczących Zespołu ds. Edukacji, Kultury i Sportu Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego wniosek o umieszczenie w porządku obrad najbliższego posiedzenia Zespołu tematu dezaktualizacji podstawy prawnej do wydawania duplikatów świadectw ukończenia szkoły absolwentom zlikwidowanych szkół publicznych prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego. 

Opis problemu

ZPP wskazuje, że w związku z wejściem w życie ustawy z 13 marca 2026 roku o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw, w dniu 22 czerwca 2026 roku zmianie uległa treść art. 89 ust. 6 ustawy Prawo oświatowe (P.oś), natomiast art. 89 ust. 7 został całkowicie usunięty. W dotychczasowym kształcie przepisy te gwarantowały przekazanie dokumentacji zlikwidowanej szkoły publicznej – z wyjątkiem dokumentacji przebiegu kształcenia – a także całości dokumentacji zlikwidowanej szkoły lub placówki prowadzonej przez osobę prawną lub fizyczną, odpowiednio organowi prowadzącemu lub właściwemu organowi jednostki samorządu terytorialnego określonemu w art. 88 ust. 4 P.oś.

Organizacja wskazuje, że wskutek nowelizacji aktualność stracił regulujący wydawanie duplikatów świadectw ukończenia takich szkół przepis § 61 ust. 10 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z 7 czerwca 2023 roku w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków, który poprzez odwołanie do art. 89 ust. 6 i 7 Prawa oświatowego ustanawiał właściwymi do wydawania tego typu druków dysponujące dokumentacją organy JST.. Wspomniany przepis rozporządzenia odsyła obecnie do nieistniejących już w czasie jego wydania przepisów ustawy, co skutkuje wymagającym interwencji ze strony ustawodawcy brakiem spójności.

Skutki praktyczne

ZPP podkreśla, że nieścisłość przepisów nie jest wyłącznie usterką legislacyjną. Na skutek zmiany przepisów organy jednostek samorządu terytorialnego, które przed 22 czerwca 2026 roku legalnie pozyskały dokumentację likwidowanych szkół na podstawie obowiązujących wówczas przepisów, utraciły podstawę prawną do wydawania odpisów.

Rezultatem zmiany jest – zdaniem organizacji – utrudnienie pozyskiwania duplikatów świadectw ukończenia szkoły przez obywateli, a potencjalnie również trudności z identyfikacją miejsca przechowywania dokumentacji. ZPP zwraca uwagę na sytuację , w której organ jednostki samorządu terytorialnego zgodnie z prawem przechowuje dokumentację zlikwidowanej szkoły lub placówki, lecz nie jest już bezpośrednio upoważniony do realizacji wniosków obywateli o wydanie duplikatów.

Propozycja rozwiązania i wniosek

Mając na uwadze rozproszenie dokumentacji pomiędzy organ jednostki samorządu terytorialnego i organ nadzoru pedagogicznego, ZPP wskazuje jako godne rozważenia rozwiązanie wydanie przepisów przejściowych umożliwiających przekazanie kuratorom oświaty całości dokumentacji, co doprowadziłoby do uporządkowania obecnego stanu.

Organizacja wnosi o omówienie tematu podczas posiedzenia Zespołu i przychylenie się do propozycji zmiany przepisów w celu ich uporządkowania po dokonanej nowelizacji. W przypadku ewentualnego uznania, że mimo zmian prawnych upoważnienie wspomnianych organów do wydawania duplikatów świadectw zostało zachowane, ZPP wnosi natomiast o wydanie w tym zakresie jasnych wytycznych.