Związek Powiatów Polskich przedstawił uwagi do projektu ustawy o krajowych ramach budowania odporności rynku wewnętrznego oraz reagowania na kryzys na rynku wewnętrznym, opracowanego przez Ministerstwo Infrastruktury. Projekt datowany jest na 5 sierpnia 2026 roku. Uwagi zostały przekazane w ramach uzgodnień z Komisją Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego.

Błędne odesłanie w definicji ustawowej (art. 2 pkt 3)

ZPP wskazuje, że odesłanie do art. 1 pkt 3 rozporządzenia 2024/2747 jest wadliwe, gdyż przepis ten nie zawiera stosownej definicji trybu sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym. Organizacja zwraca uwagę, że pozostałe definicje w art. 2 projektu konsekwentnie odsyłają do art. 3 rozporządzenia. ZPP proponuje korektę odesłania na art. 3 pkt 3 rozporządzenia.

Brak jednolitych wytycznych dla JST (art. 4 ust. 1 pkt 5 oraz art. 14)

ZPP wnosi o zobowiązanie ministra właściwego do spraw gospodarki, działającego we współpracy z Rządowym Centrum Bezpieczeństwa, do opracowania i udostępnienia jednostkom samorządu terytorialnego jednolitych wytycznych, formularzy oraz schematów wymiany informacji – przed powstaniem pierwszego obowiązku sprawozdawczego lub planistycznego.

Organizacja wskazuje, że skuteczność mechanizmu zależy od porównywalności, aktualności i kompletności informacji przekazywanych przez organy różnych szczebli. Bez jednolitych wytycznych poszczególne powiaty mogą odmiennie interpretować pojęcia towarów i usług o krytycznym znaczeniu, zakres monitorowania łańcuchów dostaw, sposób identyfikowania zdarzeń wymagających zgłoszenia oraz poziom szczegółowości danych. ZPP wskazuje, że wytyczne powinny określać co najmniej: katalog i definicje danych, podmioty odpowiedzialne, częstotliwość i terminy raportowania, formaty elektroniczne, procedury aktualizacji, zasady oznaczania informacji wrażliwych oraz sposób ujmowania zadań IMERA w planach zarządzania ryzykiem i reagowania kryzysowego.

Brak zasady interoperacyjności z systemami zarządzania kryzysowego (art. 4 ust. 1 pkt 6, art. 12, 13 i 14)

ZPP wnosi o wskazanie, że przy realizacji zadań określonych w ustawie wykorzystuje się – w zakresie dopuszczonym prawem – dane, wykazy zasobów, porozumienia i procedury prowadzone na podstawie ustawy o zarządzaniu kryzysowym oraz ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, a dane nie powinny być ponownie pozyskiwane, jeżeli znajdują się już w rejestrze lub systemie dostępnym właściwemu organowi.

Organizacja wskazuje, że zadania przewidziane w projekcie pozostają w ścisłym związku z zadaniami realizowanymi na podstawie wymienionych ustaw – dotyczy to rozpoznawania zasobów, zapewniania ciągłości dostaw, przygotowania miejsc dystrybucji, współpracy z przedsiębiorcami oraz gromadzenia danych o sprzęcie, transporcie i zapasach. Bez wyraźnej reguły interoperacyjności każdy z tych systemów może wymagać prowadzenia odrębnych wykazów i procedur obejmujących te same informacje. ZPP powołuje się na art. 6o ust. 3 ustawy o zarządzaniu kryzysowym, nakazujący uwzględniać przy opracowywaniu planów zawarte umowy i porozumienia oraz plany opracowane na podstawie odrębnych aktów prawnych.

Brak ochrony informacji przekazywanych przez powiaty (art. 5 ust. 1–3 oraz art. 12 ust. 1)

ZPP postuluje objęcie przekazywania informacji z art. 12 ust. 1 reżimem ochronnym odpowiadającym przewidzianemu w art. 5 ust. 1 i 2 projektu – przez wskazanie bezpiecznych kanałów komunikacji, kręgu uprawnionych odbiorców oraz zasad dalszego udostępniania danych, przy ograniczeniu zakresu przekazywanych informacji do niezbędnych.

Organizacja wskazuje, że projekt zabezpiecza wyłącznie jedną oś przepływu danych: art. 5 przewiduje dla współpracy ministra z podmiotami gospodarczymi korzystanie z systemu teleinformatycznego oraz wymóg uwzględnienia wymagań bezpieczeństwa informacji, natomiast kanał z art. 12 ust. 1 pozostaje bez jakiegokolwiek reżimu. ZPP podkreśla, że powiat będzie przekazywał dane pozyskane wcześniej od przedsiębiorców, mogące stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa lub inne informacje prawnie chronione – ta sama informacja podlega zatem ochronie na odcinku przedsiębiorca–minister, a nie podlega jej na odcinku przedsiębiorca–powiat–minister, co przenosi na powiat ryzyko prawne. Organizacja wskazuje, że uwzględnienie postulatu nie wymaga tworzenia nowych instrumentów, wystarczy odesłanie do rozwiązań przyjętych w art. 5.

Brak terminu na wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 8 ust. 9)

ZPP wskazuje, że w ust. 9 określono termin na rozpatrzenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie wskazując natomiast terminu, w jakim wnioskodawca może z takim wnioskiem wystąpić. Organizacja postuluje uzupełnienie regulacji o wskazanie tego terminu, liczonego od dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji odmownej.

Niekompletna redakcja przepisu o zgłaszaniu zmian (art. 8 ust. 10)

ZPP wskazuje, że zdanie drugie projektowanego przepisu jest niepełne z uwagi na brak przecinka zamykającego wtrącenie oraz brak wskazania sposobu stosowania odesłanych przepisów, co czyni je niejasnym normatywnie. Organizacja proponuje redakcję usuwającą tę wątpliwość bez zmiany zakresu odesłania.

Nieokreślony zakres obowiązku współpracy organów (art. 12 ust. 1)

ZPP proponuje doprecyzowanie przepisu przez wskazanie, że obowiązek udzielania wyjaśnień i informacji dotyczy danych pozostających w posiadaniu organu oraz mieszczących się w zakresie jego ustawowej właściwości.

Organizacja wskazuje, że pojęcia „niezbędnych wyjaśnień" i „informacji" mają charakter ocenny i nie precyzują, czy obowiązek dotyczy wyłącznie danych już posiadanych, czy również pozyskania danych od innych podmiotów, przeprowadzenia czynności sprawdzających oraz sporządzenia nowych analiz, prognoz lub zestawień. Brak tych rozróżnień może powodować rozbieżną praktykę oraz kierowanie do powiatów żądań wykraczających poza ich kompetencje. ZPP postuluje ponadto doprecyzowanie elementów wniosku – podstawy prawnej, celu, zakresu danych, oczekiwanej formy i terminu.

Niedostosowanie do nowego systemu planowania kryzysowego (art. 14)

ZPP postuluje dostosowanie art. 14 do rozdziałów 2 i 3 ustawy o zarządzaniu kryzysowym w brzmieniu obowiązującym od 4 lipca 2026 roku, przez jednoznaczne wskazanie, że ryzyka związane z funkcjonowaniem rynku wewnętrznego uwzględnia się w planach zarządzania ryzykiem, natomiast zadania, role, zasady współpracy, wymiany informacji i dystrybucji – w planach reagowania kryzysowego.

Organizacja wskazuje, że po nowelizacji z 29 maja 2026 roku „plany zarządzania kryzysowego" stanowią pojęcie zbiorcze obejmujące dwa odrębne dokumenty o odmiennych funkcjach. Pozostawienie w projekcie ogólnego nakazu może prowadzić do dublowania treści, umieszczania tych samych elementów w obu planach albo ujmowania ich w niewłaściwym dokumencie, co utrudni zatwierdzanie planów przez wojewodów i zachowanie spójności planistycznej.

Pojęcie „podległości" nieodpowiadające strukturze powiatu (art. 14)

ZPP wnosi o zastąpienie sformułowania „podległym sobie organom, podmiotom i instytucjom" rozwiązaniem odwołującym się do ustawowej właściwości, siatki bezpieczeństwa, zawartych porozumień i przepisów szczególnych. Organizacja postuluje wyraźne wskazanie, że ujęcie podmiotu niepodległego organowi w planie następuje po uzgodnieniu z tym podmiotem i nie stanowi samoistnej podstawy do nałożenia na niego nowych obowiązków.

ZPP wskazuje, że starosta nie sprawuje podległości organizacyjnej wobec wszystkich służb, inspekcji, przedsiębiorców, operatorów infrastruktury, organizacji społecznych ani podmiotów ochrony ludności działających na obszarze powiatu. Użycie pojęcia podległości może prowadzić albo do nieuzasadnionego rozszerzenia kompetencji starosty, albo – przy wykładni ścisłej – do pominięcia podmiotów niepodległych, których udział jest niezbędny. Organizacja powołuje się na art. 6o ust. 2 ustawy o zarządzaniu kryzysowym, przewidujący uzgadnianie planów z podmiotami wymienionymi w siatce bezpieczeństwa, i podkreśla, że samo umieszczenie podmiotu w planie nie może stanowić źródła nowego obowiązku materialnoprawnego.

Brak przepisu przejściowego (art. 14 i art. 20)

ZPP wnosi o dodanie przepisu przejściowego przesądzającego, że obowiązki wynikające z art. 14 są realizowane w ramach terminów pierwszego opracowania i zatwierdzania planów określonych w ustawie z dnia 29 maja 2026 roku albo przy najbliższej ustawowej aktualizacji planu. Jeżeli obowiązek ma zostać wykonany wcześniej, należy określić odrębny, realny termin oraz zapewnić wytyczne i finansowanie.

Organizacja wskazuje, że wejście art. 14 w życie po 14 dniach od ogłoszenia, bez regulacji przejściowej, może zostać odczytane jako obowiązek niezwłocznego dostosowania dokumentacji planistycznej, podczas gdy ustawa z 29 maja 2026 roku ustanowiła sekwencyjny harmonogram przygotowania po raz pierwszy planów wszystkich szczebli. Brak skoordynowania obu regulacji mógłby wymusić na powiatach doraźną aktualizację dotychczasowych dokumentów, a następnie ponowne opracowanie tych samych zagadnień w nowych planach, co prowadziłoby do nieefektywnego wykorzystania środków publicznych i ryzyka powstania równolegle obowiązujących dokumentów o niespójnej treści.

Braki w uzasadnieniu projektu

ZPP wnosi o uzupełnienie uzasadnienia o omówienie obowiązków i czynności nakładanych na organy opracowujące plany zarządzania kryzysowego na podstawie art. 14 oraz o odrębną część dotyczącą skutków projektu dla jednostek samorządu terytorialnego.

Organizacja wskazuje, że uzasadnienie omawia zadania ministra właściwego do spraw gospodarki, rolę Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, rolę Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych oraz procedury nadzwyczajne, natomiast nie zawiera ani jednego zdania o zadaniach nakładanych przez art. 14 i ani jednej wzmianki o jednostkach samorządu terytorialnego. Przepis nakładający obowiązek przebudowy dokumentów planistycznych – w przypadku starosty projektu powiatowego planu zarządzania ryzykiem i projektu powiatowego planu reagowania kryzysowego – pozostaje w ogóle niewyjaśniony.

Nierzetelna Ocena Skutków Regulacji

ZPP wnosi o uzupełnienie OSR o analizę skutków kadrowych, organizacyjnych i finansowych dla JST, w szczególności powiatów, oraz o wskazanie źródła finansowania nowych zadań. W przypadku podtrzymania założenia o braku skutków finansowych organizacja żąda szczegółowego wykazania, w jaki sposób obowiązki z art. 12–14 będą wykonywane w ramach dotychczasowych zadań i zasobów JST.

Organizacja wskazuje, że pkt 4 OSR, przypisując powiatom obowiązki, pomija obowiązek planistyczny wynikający z art. 14, mimo że dla ministrów kierujących działami administracji rządowej OSR wskazuje go wprost. Art. 14 adresowany jest natomiast do wszystkich organów opracowujących plany zarządzania kryzysowego, a więc również do wojewodów, starostów i wójtów. Konsekwentnie pkt 8 OSR pomija nowy kanał informacyjny wobec ministra (art. 12 ust. 1) oraz procedurę uzupełnienia i ponownego zatwierdzenia dokumentów planistycznych. Skutkiem tych pominięć jest wykazanie w pkt 6 OSR wydatków JST w wysokości 0 w każdym z lat 2026–2036 oraz wskazanie jako źródła finansowania wyłącznie zwiększonego limitu wydatków w części budżetowej 20 – gospodarka, co JST nie obejmuje.

ZPP wskazuje, że wykonywanie obowiązków z art. 12–14 będzie wymagało co najmniej wyznaczenia osób odpowiedzialnych za obsługę wniosków, pozyskiwania i weryfikowania danych, przygotowywania wyjaśnień i analiz, aktualizowania dokumentacji planistycznej oraz zapewnienia bezpiecznych kanałów komunikacji – również w trybie pilnym i poza standardowymi godzinami pracy urzędu. Organizacja podkreśla, że przyjęcie zerowych skutków finansowych nie zostało poparte analizą czasochłonności, mimo że analogiczne nowe zadania administracji centralnej uzasadniły utworzenie dwóch etatów, co powoduje wewnętrzną niespójność OSR. ZPP powołuje się na art. 167 ust. 1 i 4 Konstytucji RP oraz art. 50 ustawy o finansach publicznych, wymagający rzetelnego określenia skutków finansowych projektowanych regulacji i źródeł ich pokrycia.