Aktualności
17 sierpnia 2024Związek Powiatów Polskich neguje zapisy nowego projektu ustawy o dochodach JST
![](/storage/articles/3347.png)
Związek Powiatów Polskich, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Ministerstwa Finansów zaprezentowanym 13 sierpnia 2024 r. oraz po wewnętrznej dyskusji z udziałem Członków Zarządu, Członków Komisji Rewizyjnej, Przedstawicieli Konwentów Powiatów z poszczególnych województw oraz przedstawicieli ZPP w Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego oraz Zespole ds. Systemu Finansów Publicznych, wyraził zdecydowane negatywne stanowisko wobec projektu ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (JST).
ZPP przedstawił swoje główne zastrzeżenia dotyczące proponowanych zmian.
Główne zarzuty ZPP wobec projektu:
- Brak stabilności finansowej powiatów
ZPP zwraca uwagę, że projekt ustawy nie zapewnia stabilności finansowej jednostkom samorządu terytorialnego. Dane przedstawione przez Ministerstwo Finansów wskazują, że aż 73% powiatów będzie zależnych od wsparcia z rezerwy dochodów, aby osiągnąć minimalne poziomy dochodów przewidziane w projekcie ustawy. Brak mechanizmu waloryzacji tych kwot może prowadzić do pogorszenia sytuacji finansowej powiatów w przyszłości. - Luka w finansowaniu zadań oświatowych
Projekt ustawy nie przedstawia żadnej strategii wyjścia z narastającej luki finansowej w zadaniach oświatowych. ZPP wskazuje, że samorządy, mimo formalnej odpowiedzialności za zadania oświatowe, mają ograniczone możliwości decyzyjne, a obecne propozycje jedynie pogłębią problem. - Kryzys kadrowy i płacowy w samorządach
Z danych GUS wynika, że pracownicy starostw są najgorzej wynagradzaną grupą w administracji publicznej. ZPP krytykuje brak rozwiązań w projekcie ustawy, które miałyby na celu poprawę tej sytuacji, także w obliczu planowanego wzrostu płacy minimalnej. - Niespełnione potrzeby finansowe JST
ZPP zauważa, że projekt ustawy nie uwzględnia rzeczywistych potrzeb finansowych JST, a jedynie możliwości wydatkowe budżetu państwa. Dotyczy to zarówno finansowania oświaty, jak i innych ważnych zadań, takich jak ochrona środowiska. - Nowy system zmniejszania dochodów
ZPP sprzeciwia się zamianie tzw. janosikowego na tzw. „zbójeckie”, co w praktyce oznacza wprowadzenie systemu, który nie zasila mniej zasobnych samorządów, a jedynie zmniejsza dochody bogatszych jednostek. - Brak stabilności finansowej JST
Projekt ustawy nie gwarantuje stabilności finansowej JST. Szczególnie niepokojący jest mechanizm ponownego obliczania potrzeb wydatkowych, który może prowadzić do nieprzewidywalnych skutków finansowych dla samorządów. - Brak rozwiązań dotyczących dotacji celowych
ZPP wskazuje na długotrwały problem niedoszacowania wysokości dotacji celowych na zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Związek krytykuje brak mechanizmów waloryzacji oraz zasady ustalania tych dotacji w projekcie ustawy. - Problemy związane z domami pomocy społecznej
Projekt ustawy nie przewiduje zmian w finansowaniu pobytu w domach pomocy społecznej dla osób przebywających na tzw. starych zasadach, co jest problemem, który ZPP od lat stara się rozwiązać. - Niedopuszczalny tryb pracy nad projektem
ZPP krytykuje sposób i tryb pracy nad projektem ustawy, podkreślając, że strona samorządowa proponowała wprowadzenie ustawy epizodycznej, która pozwoliłaby przetestować nowe rozwiązania w praktyce.
Związek Powiatów Polskich wzywa do rewizji projektu ustawy, uwzględniając zgłaszane od lat przez samorządy problemy oraz konieczność zapewnienia stabilności finansowej jednostek samorządu terytorialnego. W przeciwnym razie, jak wskazuje ZPP, ustawa ta może przynieść poważne konsekwencje dla funkcjonowania samorządów w Polsce.
Pełna treść stanowiska dostępna jest poniżej.